25 năm rồi …

Bài “Lần đầu tiên sang Việt Nam” này nguyên viết và post tháng 6 năm 2013, sau 23 năm. Hôm kia mới nhó tháng nay là đúng 25 năm. Tôi đã đọc lại và sửa một chút. Lại chia sẻ vào kỷ niệm 25 năm từ lần đầu tiên sang Việt Nam.

Lần đầu tiên tôi bước chân vào Việt Nam là tháng Giêng âm lịch năm 1990.  Lúc đó chỉ 20 tuổi.  Tôi chẳng biết gì về Việt Nam ngoài một  số cuốn sách trường học về lịch sử, những phim bạo lực phổ biến của Hollywood, một số phim tài liệu, và việc trước đây có người trong gia đình tôi phản đối việc Nhà nước Hoa Kỳ tham gia vào Việt Nam.

Tôi sang Việt Nam lúc đó với tư cách là một sinh viên trong đoàn gồm có 30 sinh viên đại học và cao học từ 10 nước khác nhau… Chuyến đi này của chúng tôi đi vòng quanh 20 nước trên thế giới. Đó là một chuyến đi do TĐH Witten-Herdecke của Đúc và Giáo Sư Johan Galtung (người Norway) cừng tổ chức, mang chủ dề là: “Hoa Bình Học Xung Quanh Thể Giới.

Chuyến đi này đã thay đổi tôi một cách sâu sắc…  Chúng tôi đã đi Moscow vào mùa thu 1989 thời Peristroika, đi Warsa, và thậm chí có mặt ở miền Đông Berlin trong những ngày cuối cùng của chế độ đó. (Một chi tiết tôi mới biết (theo Huy Đức) là lúc đó Nguyễn Văn Linh đang tham dự một hội thảo, dù ốm nặng, đã cố gắng, thuyết phục Gorbi nên tăng cường chế độ xã hội chủ nghĩa “để nỗ lực…”, nhưng ông đã thất bại) và cùng lúc chúng tôi đã ở Tây Berlin Đông Đức sụp đổ.

Sau Châu Âu đoàn đã sang Trung Đông, Ấn Độ, Thái Lan. Và sau Việt Nam sang TQ và Nhật trước khi về Bắc Mỹ…

Về chuyến đi Việt Nam, cũng có một chuyện đặc biệt muốn chia sẻ. Khi sang Hà Nội, sau 2-3 ngày, đoàn có cơ hội gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nghe phát biểu qua phiên dịch, bắt tay với Ông. Nhớ vì lúc đôi, người 20 tuổi này đã không rõ Ông Đại tướng này là ai.  Vài năm sau đó mới biết về Ông. Vào mua thu 2013, ở một chỗ không xa 200m chính chỗ mà tôi đã được gặp Ông (nay là TĐH Dược HN, ảnh ở dưới), tôi đã đứng cùng với hàng nghìn người để xem đám tang của Đại tướng Giáp đi qua.

38111_413841888004_4836362_n

Trong thời gian ngắn ở Hà Nội, nếu tôi nhớ không lầm là chỉ có 7 ngày.  Chúng tôi ở khách sạn Thống Nhất, nay là Metripole.  Tôi vẫn còn nhớ giữa đêm phải đá những con chuột bò lên giường.  Nhưng đáng nhớ nhất, không phải là con chuột trên giường giữa đem tại khách sạn Thống Nhất hoặc kinh nghiệm đi lăng Bác (một kinh nghiệm thật lạ), mà là chuyện đi xe đạp.

Tôi không biết tại sao, cho đến giờ này tôi vẫn có hành vi rất là vô tư.  Tôi nhận ra điều đó trên blog này, đặc biệt khi đề cấp đến quốc kỳ!  Tôi làm không phải vì tôi tự cao, mà vì tôi coi mình là một người cởi mở và dễ gần gũi, thích gặp những bạn mới; thích có kinh nghiệm mới.  Một thí dụ là ở Hà Nội, rất tự nhiên tôi bước vào nhà bếp của khách sạn Thống Nhất tìm một nhân viên tôi đã có dịp tiếp xúc trước đây.  Cho đến bây giờ tôi không nhớ rõ tại sao, tôi đã mượn được một chiếc xe đạp.   Tôi đã xử dụng chiếc xe đạp đó liên tục quanh thành phố Hà Nội, mà nhớ có ân tượng thành phố này như một làng xã có 2 triệu dân.  Tôi nhiều lần đi lạc.  Tốc độ giao thông rất chậm.  Không có nhiều nhiều tiếng động – thỉnh thoảng mới có một tiếng ồn của xe gắn máy.

Hanoi 1990 6Hanoi 1990 7Hanoi 1990 3Hanoi 1990 1Hanoi 1990 2hanoi 1990 5hanoi 1990 4Các nhân viên nhà bép tại khách sạn Thống Nhất, Tháng 1, 1990

Năm 1997 tôi mới có cơ hội lại sang Viêt Nam, năm năm sau khi tôi đã bước vào chương trình tiến sĩ tại TĐH Wisconsin (Mỹ) và bất đầu tìm hiểu về Việt Nam. Từ năm 1997 đến bây giờ tôi đã sang và làm việc ở Việt Nam không biết bao nhiêu lần. Từ 1997 đến 1999 tôi đã ở HBT Hà Nội Từ 1999-2000 tôi đã nghiên cứu ‘thức địa’ ở Tỉnh Quảng Nam… và tư 2000-2004 tôi đi Mỹ về Việt Nam nhiều đến 2004 hoàn thành luận án tôi. (Nghiên cứu của tôi tâp trung vào các vấn đề phúc lợi xã hội từ góc nhìn lich sự xã hội và chính trị.) 2004 tôi đã sang Singapore và làm bên đó 3 năm đến năm 2008, khi tôi lên Hồng Kông.

Sáng nay tôi đang ngồi trong văn phòng của tôi tại Hồng Kông, đúng 25 năm sau lần đầu tiên sang Việt Nam và sau 23 năm nghiên cứu về đất nước. Dạo này vẫn thấy đời sống là một quá trình học tập.  Hy vọng tôi sẽ tiếp tục được những cơ hội học tập tốt…và càng năm càng hiểu sâu hơn về Việt Nam…

JL

Tháng 1, năm 2015

Share Button

3 thoughts on “25 năm rồi …

  1. Tôi đã gửi ND này để cho bạn cân nhắc, có cách nhìn tổng hợp khi trích dân tư liệu của Huy Đức trong bài viết. Bạn đã ngăn comment này. Giờ tôi gửi lần nữa:
    Nhà văn ĐL viết: “Tóm lại, Bên Thắng cuộc là cuốn sách được Huy Đức viết rất kỳ công, chi li, nhưng những cái bình thường thì đều đã được đăng tải trên sách báo chính thống, còn những cái khác thường thì cũng đã đăng tải trên mạng. Riêng tôi thì còn biết hơn nhiều lần kể cả số lượng cũng như độ ‘ghê gớm” của những tư liệu, quan trọng là phải biết có cần viết ra hay không mà thôi. Chỉ có điều đặc biệt là Đức khoe do công việc nên đã được gặp và phỏng vấn nhiều nhà lãnh đạo và những cán bộ cao cấp, đảm bảo tính chính xác của thông tin, bởi đều là những chuyện người thật việc thật. Nhưng như tôi đã viết, dù đúng là chuyện người thật việc thật, nhưng nếu chỉ là cái nhìn chủ quan, phiến diện, cục bộ thì chỉ là những mẩu sự thật chứ chưa phải là sự thật. Mà Lịch sử lại cần phải được viết bởi sự minh triết để có thể bao quát thấu suốt, viết ra được bản chất sâu xa nhất của các sự kiện, để đời sau rút ra được những bài học bổ ích. Trong khi đó Bên thắng cuộc lại chỉ xoáy vào cái xấu, cái yếu kém, lại được nhìn nhận bằng một cái tâm tối trí thấp, nên cái mà Huy Đức viết ra không phải là lịch sử với ý nghĩa cao quý nhất của nó mà chỉ là những ghi chép sai lạc. Theo tôi, đây là cuốn sách rất nguy hiểm bởi cái vẻ khách quan, và thái độ điềm tĩnh khi liệt kê chi li các vụ việc; người có thành kiến, người ít hiểu biết và nhất là lớp trẻ rất dễ bị dẫn dắt để tin đó là sự thật!”
    Bình Dân

  2. Tôi mới vào blog của Jonathan đọc vài bài và có lướt qua một vài comment của bác Bình dân. Cảm nhận bác có vẻ rất uyên thâm và có nhiều thông tin cũng như mối quan hệ. Bác nhận định về Bên thắng cuộc : “Trong khi đó Bên thắng cuộc lại chỉ xoáy vào cái xấu, cái yếu kém, lại được nhìn nhận bằng một cái tâm tối trí thấp, nên cái mà Huy Đức viết ra không phải là lịch sử với ý nghĩa cao quý nhất của nó mà chỉ là những ghi chép sai lạc.” là quan điểm của cá nhân bác và chắc chắn là bác rất tự tin khi đăng tải nhận xét như vậy lên mạng. Rất nhiều xu hướng khác nhau đáng giá “Bên thắng cuộc” nhưng nếu bác khẳng định HĐ viết với “một cái tâm tối trí thấp” thì tôi không biết bác dựa trên cơ sở nào và chứng minh nó ra sao! Tôi chí thấy HĐ dám cởi mở, minh bạch và đường hoàng trình bày thông tin của mình và thông tin về mình như thế thì đã thể hiện không như bác đánh gía rồi! Rất mong bác chia sẻ thông tin mà bác có và về bác để thảo dân chúng tôi mở mang hiểu biết và nhận thức của mình.
    Xin cảm ơn blog Jonathan đã tạo điều kiện chia sẻ ý kiến!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *