Cú sốc khó chịu

Phỏng vấn với tờ báo Lao Động, thực hiện ngày 10/11/2016

Ông nhận định thế nào về kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ? Có phải nước Mỹ chưa sẵn sàng cho một nữ tổng thống?

– Chiến thắng gây choáng váng của Donald Trump phản ánh 5 đặc điểm của nền chính trị đương đại Mỹ: Sự phân cực chính trị cực đoan của đất nước; Sự bất mãn lớn của dân chúng Mỹ về việc thực thi chính sách công cũng như sự nhận thức và thực tế rằng chính sách công không giúp cải thiện mức sống trong hơn 3 thập kỷ qua; Sự nhạy cảm sâu sắc của người dân Mỹ với thông điệp mị dân, đặc biệt là của cử tri da trắng ít học và cả với những người khác; Sự suy giảm chất lượng của diễn thuyết chính trị Mỹ, một phần do các phương tiện truyền thông cố áp đặt phong cách và chiến thuật “Hãy nhìn tôi” trên bản chất; và chiến lược thất bại của bà Hillary Clinton. Bà Clinton đáng nhẽ nên truyền tải thông điệp đến tất cả người Mỹ thì lại chọn chiến lược nhằm vào các nhóm riêng biệt, bỏ qua tầng lớp xã hội mà ở bất kỳ nước nào, mặc dù có lẽ đặc biệt là ở Mỹ, là một hiện tượng văn hóa.

Không may, đặc điểm văn hóa của nền chính trị Mỹ mà đã giành chiến thắng cho Trump, như chúng ta quan sát thấy, lại bao gồm cả phân biệt chủng tộc, chống trí thức và ít sự tôn trọng với các thể chế dân chủ. Nhưng xin được nói rõ, thất bại của bà Clinton không phải vì bà là một người phụ nữ, mà là vì những chính sách không hấp dẫn của bà, vì sự nhận thức rằng bà ấy là một người không trung thực và vì chiến lược bầu cử quá chật hẹp và thất bại của bà ấy.

– Tương lai nào cho nước Mỹ với Tổng thống đắc cử Donald Trump?

– Thật khó dự đoán nước Mỹ sẽ như thế nào dưới sự lãnh đạo của Trump. Chắc chắn Mỹ sẽ trở nên phân cực hơn, không chỉ về chính trị mà còn cả về thu nhập và sự giàu có. Phân biệt chủng tộc là yếu tố thắng lớn trong cuộc bầu cử này, nhưng hy vọng nó sẽ không tháng phổ biến sau nay.

Về mặt chính sách, với nền kinh tế trong nước, các điều kiện cho những người siêu giàu sẽ được mở rộng thậm chí nhiều hơn so với hiện tại. Chính sách về y tế của ông Obama sẽ dễ bị tổn thương. Các thẩm phán bảo thủ sẽ được bổ nhiệm vào Tòa án Tối cao. Xin nhấn mạnh rằng, Đảng Cộng hòa hiện đang kiểm soát Nhà Trắng, Hạ viện và Thượng viện. Thật vậy, sự thất bại lớn của Đảng Dân chủ cho thấy tầm nhìn của đảng này còn vô cùng kém trong việc tạo ra những phương án và những ứng cử viên hấp dẫn với mọi tầng lớp trong xã hội.

Có lẽ điểm sáng duy nhất với những người quan tâm đến việc thực sự làm cho nước Mỹ vĩ đại một lần nữa (ngoại trừ phân biệt chủng tộc) là nếu Trump có thể giữ đúng cam kết của mình đầu tư mạnh tay và có hiệu quả vào cơ sở hạ tầng và các dự án tạo việc làm khác. Nhưng chúng ta cũng cần nhớ rằng, kế hoạch đầu tư trên quy mô lớn này mâu thuẫn gay gắt với chính sách và ý thức hệ của Đảng Cộng hòa.

Có thể, những khoản đề xuất đầu tư trên quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng có thể giành được sự ủng hộ chính trị của cả hai đảng để đổi lấy những khoản tiền khổng lồ cho các công ty xây dựng lớn.

Về mặt chính sách đối ngoại, thật khó để dự đoán Trump sẽ có đường hướng như thế nào, đặc biệt là về chính sách đối với khu vực Đông Á và nước Nga. Và cũng đừng quên Mexico.

– Vậy còn với thế giới thì sao?

– Ở mức độ cá nhân, tôi hy vọng rằng Mỹ và thế giới sẽ ổn. Nhưng tôi thực sự bất an về kết quả này, có lẽ nhất là do Trump không chỉ là một nhà tư bản tham lam, một người lạm dụng phụ nữ, mà còn là một người phân biệt chủng tộc, không quan tâm đến một nền kinh tế công bằng, và dường như không xem sự ổn định địa chính trị là mối quan tâm lớn. Liệu cuộc bầu cử này sẽ là dấu chấm hết cho trật tự hậu Thế chiến 2? Thời gian sẽ trả lời.

Về nhiều mặt, Mỹ là một xã hội tuyệt vời, năng động, đầy tiềm năng và cũng đang đóng một vai trò quan trọng trên thế giới. Song, kết quả này nói lên những điều về Mỹ làm cho tôi bớt tự hào, những điều xấu xí và nguy hiểm cho nước Mỹ và các nước khác nữa. Tôi không muốn phóng đại. Chúng ta chưa biết tình hình sẽ diễn biễn ra sao. Chỉ hy vọng người Mỹ sẽ tìm cách vượt qua giai đoạn đặc biệt phức tạp này trong lịch sử theo cách mà không gây ảnh hưởng xấu đến số phận của nước Mỹ và toàn thế giới.

Vậy, nếu không muốn quá bi quan, hãy hy vọng những lời của Trump về việc muốn có quan hệ tốt và công bằng với tất cả các nước là thực sự phản ánh ý định của ông ấy. Hãy chờ xem, một lần nữa thời gian sẽ trả lời tất cả. Nếu kết quả bầu cử là một cú sốc khó chịu, thì biết đâu sự thể hiện của ông Trump ở Nhà Trắng lại là một bất ngờ dễ chịu hơn? Chúng ta hãy cùng hy vọng về điều đó.

– Xin cảm ơn ông!

Share Button

7 thoughts on “Cú sốc khó chịu

  1. Cảm ơn GS cho bài viết rất sâu sắc và cô đọng.
    Ở Đức có người bảo, từ nay cùng với sự thắng cử của ông Trump,”grab the pussy”, CH phân biệt giới tính (sexism) đã chính thức trở thành một gía trị của phương Tây.
    Người Việt có câu “mẹ nào con nấy”, xin chúc mừng nhân dân Mỹ đã có chính phủ mới, đúng là con của mình, hợp hiến. Còn dân VN thì đang ngậm đắng với thằng con… không phải của mình.

  2. Tôi là một người Việt Nam, Da Vàng Châu Á, và tôi tin Trump không phải là một người phân biệt chủng tộc. Sau thời gian đọc tìm hiểu, tôi từ từ đã hiểu được các chính khách đã kiếm thêm phiếu và lợi ích cho họ bằng cách kích động thêm vấn đề này trên đất Mỹ, chưa kể các thế lực thù nghịch với nước Mỹ có thể đã đang và sẽ lợi dụng chủ đề này để phân hoá xã hội Hoa Kỳ. Muốn cải thiện vấn đề này chúng ta cần đến những nhà văn hoá, nghệ sĩ và xã hội học góp phần giáo dục hướng dẫn quần chúng đa chúng xích lại gần nhau, chứ không phải đục khoét nó thành một cơn bệnh. Trump muốn chấn chỉnh lại những khe hở, những bất lợi cuả luật lệ, chính sách và những hiệp định với nước ngoài cuả các tiền nhiệm để tạo công ăn việc làm cho người dân Mỹ – Da Trắng, Da Đen, Da Vàng, Da Đỏ – không phân biệt. Ông ta đã viết điều đó trong sách cuả mình trước đây đâu phải là một chiêu tranh cử. Tại sao lại có thể nghi ngờ ông ta về lòng yêu nước được chứ?

    Về trật tự thế giới, tôi chẳng thấy phải lo sợ cái gì. Trump đâu phải là người đụng đâu đánh đó, và ông ta cũng không đến nỗi ngu khờ để không thấy rằng Hoa Kỳ không còn là một con mãnh hổ duy nhất trên hành tinh này. Các con thú dữ khác cũng có thể hè hợp nhau quật ngã nó, ông ta sẽ biết phải tự lượng, biết kìm chế, tìm kiếm đồng minh và biết hoà giải với thế thượng phong.

    Dù khởi đi tự thiện chí cuả một TT hiền lành song ObamaCare hẳn đã có những bất toàn cuả nó, thì sự cải chỉnh là điều cần thiết mà có lẽ ngay bản thân TT cũng muốn người khác làm thay cho mình. God bless Trump. God bless America.

    • Trump chưa được yên thân đâu, người ta còn đang ra sức kéo sập ông ta xuống. Đó là một việc làm tồi tệ, ích kỷ và nguy hiểm mà Hoa Kỳ sẽ gánh lấy. Cuộc tranh cử vưà qua là một màn biểu diễn ngoạn mục cuả “dân cử dân bầu” mà nền dân chủ Mỹ đã trình bày ra thế giới, một cuộc “diễn biến hoà bình” mà các đảng độc tài trên thế giới có thể tham khảo. Nó có những điểm xấu xí, hời hợt nhưng chân chất, ngô khoai. Why not? Tại sao chính trị là phải bay bổng, màu mè và bác học, để rồi đằng sau hậu trường thì giết nhau như ngoé?
      God bless Trump. God bless America.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *